David Van Reybroeck & Thomas d’Ansembourg – Vrede kun je leren

Een klein maar heel fijn boekje. David Van Reybroeck en Thomas d’Ansembourg beschrijven heel toegankelijk wat er nodig is om een vredige samenleving te creëren met elkaar. Ze baseren zich niet alleen op mooie woorden een aansprekende citaten, maar geven aan via welke praktische en wetenschappelijke onderbouwde wegen we kunnen werken aan innerlijke vrede.

Want als echte vrede, duurzame, fundamentele en gezamenlijke vrede, met persoonlijke vrede begint, is het in het algemeen belang absoluut noodzakelijk om massaal te investeren in echte geestelijke hygiëne.

Te beginnen op scholen. Laten we kinderen leren hoe ze de rust in zichzelf kunnen vinden in de hectische wereld. Hoe mooi zou dat zijn. En de wetenschappelijke bewijzen zijn overweldigend dat dat goede resultaten oplevert voor het welzijn van de kinderen zelf en voor hun samenleven.
Klein boekje, gewoon even lezen!

Robert Seethaler – De Weense sigarenboer

In deze roman vertelt Seethaler het verhaal van Franz, een jongen die opgroeit in een eenvoudige omgeving aan een meer. Op een dag vertrekt hij naar Wenen om als leerjongen van een sigarenboer te gaan werken. In Wenen ontdekt hij gaandeweg het leven van een jongeman, maar dat brengt hij hevig in verwarring. Gelukkig kan hij te rade gaan bij een klant van de sigarenboer; een professor in de psychoanalyse genaamd Freud. Zij ontwikkelen een vriendschap, die Seethaler prachtig onder woorden brengt.
Het is de puurheid van de jongeman die ontroerend mooi beschreven wordt. Het decor van een Oostenrijk dat rond 1938 moet kiezen tussen de eigen koers of aansluiting bij Duitsland, biedt een benauwend perspectief.
Een prachtig geschreven boek dat me net als zijn eerder vertaalde boek aangreep. Eenvoudig maar zeer treffend taalgebruik. En mooie magische momenten.

William Isaacs – Dialogue and the art of thinking together

Hebben jullie dat ook wel eens, dat je een boek leest, er een potlood bij pakt en dan zo’n beetje alles gaat aanstrepen? Nou, zo’n boek is dit boek van William Isaacs. Ooit heb ik het diagonaal gelezen, maar nu drong de inhoud pas echt tot me door.

Het boek uit 1999 is een soort bijbel van dialoog. Isaacs is erin geslaagd in 400 bladzijdes de essentie te vatten van het waarom van dialoog, maar geeft tegelijkertijd ook praktische handvatten voor dialoogvoering. Het boek heeft ook een gelaagdheid, waardoor je als beginner misschien weer andere dingen leest dan als ervaren dialoogbeoefenaar.

Het boek begint met uitleg over wat dialoog is. Daarna behandelt Isaacs wat nodig is om een goede dialoog te voeren:

  • 4 vaardigheden: luisteren, respecteren, oordeel opschorten en je uitspreken
  • voorspellende intuïtie over patronen in gedrag
  • een goede setting creëren.

Isaacs geeft bij alles wat hij aandraagt aansprekende voorbeelden.
Hij eindigt het boek met  mogelijkheden voor toepassing van dialoog, zowel in zakelijke als in maatschappelijke context.

Voor mij is het extra leuke dat Isaacs allerlei andere onderzoekers aan het woord laat of citeert waarin ik me al eerder heb verdiept: Argyris, Bohm, Schön, Scharmer, Senge, Bateson, Schein, Zohar, Beer, Wilbur, Wheatley. En ook relatief nieuwe namen die nieuwe werelden openen: Kantor, Garrett. Het is daardoor een integrerend boek waarin veel samenkomt. Al met al een aanrader voor iedereen die professioneel aan de slag is of wil gaan met dialoog.

Chimamanda Ngozi Adichie – Amerikanah

Wat een intiem boek. Wat een prachtige roman. Wat indrukwekkend. Misschien wel het mooiste boek dat ik het afgelopen jaar heb gelezen.
Adichie vertelt over Ifemelu, een jonge vrouw die haar draai probeert te vinden in het leven. Ze heeft een zielsverwantschap met haar medestudent Obinze. Als ze naar Amerika gaat om daar verder te studeren, lukt het haar echter niet om die verbinding in stand te houden. Ze gaan ieder hun eigen weg op zoek naar wie en wat ze werkelijk zijn of willen zijn. Het is zo’n eerlijk moedig relaas naar wat je drijft en naar de echte liefde. Het komt zo dichtbij. Erg van genoten en absolute aanrader.

Ian McGuire – Het Noordwater

Na het lezen van de rauwe romans Toen kwamen de wolven van Giraldi en De Oogst van Crace, was ik op zoek naar meer van dit genre en las de recensie over dit boek van Ian McGuire. Daarbij kwam laatst ook de documentaire Death in the Terminal (2Doc, NPO). De vraag die in deze boeken en documentaire voor mij centraal staat is, wat de mens doet als zij/hij in het nauw komt. Het fascineert me zeer. Ik vind het een interessante vraag nu in steeds meer Westerse landen een schil van beschaving wordt afgelegd door machthebbers die ongegeneerd liegen en met ongegeneerd de rijken verrijkende belastingwetgeving. Wat staat ons te wachten of hoe keren we het tij?
Ian McGuire beschrijft in Het Noordwater de walvisvaart die op zijn einde loopt. Een wereld waarin mannen in extreme omstandigheden moeten overleven en worstelen hun beschaving te behouden tegen alle druk van buitenaf in. Goed en toegankelijk geschreven en tot het einde spannend. De hoofdpersonen hadden iets meer kleur en diepte mogen hebben, maar toch een geslaagd boek.

David Liss – Handelaar in koffie

Een historische thriller over handel in koffie. Nadat ik onlangs de Koffiedief had gelezen leek het me leuk meteen een ander boek over de koffiehandel te lezen. Dat viel niet tegen. Het is vlot geschreven en verhaalt over een boeiende periode van Amsterdam. Het speelt in de gouden eeuw en volgt een joodse man van Portugese afkomst die naar Amsterdam is gevlucht voor de inquisitie. Naast de aanpassingsinspanningen die hij zich moet getroosten, geef het boek ook een interessante beschrijving van hoe de joods Portugese gemeenschap zich in die tijd in Amsterdam probeerde staande te houden.
Ook de werkwijze van de beurs komt ruimschoots aan de orde, maar zodanig vervlecht met het spannende verhaal dat de toelichting boeiend blijft. Voor wie van historische romans houdt en interesse heeft voor Amsterdam, een aanrader.

Sarah Waters – Fluwelen begeerte

Deze debuutroman van Sarah Waters uit 1998, had ik nog nooit gelezen. Waters is een meesterverteller en daarenboven een goede historische romanschrijver. Dus dat kan niet missen.
Het was inderdaad een indrukwekkend en tegelijkertijd tragisch boek. De jonge Nancy is hoteldebotel verliefd en gaat met haar geliefde mee naar London, die daar een succesvolle variétécarrière nastreeft. Nancy komt uit een gezin van oesterverkopers uit een havenplaats in Kent en is zwaar onder de indruk van het London van 1880. Ze laat zich meenemen in de stormachtige ontwikkelingen en raakt dan op enig moment het spoor bijster. Gelukkig is ze een overlever en weet mensen handig voor zich te winnen. Verschrikkelijk en ook mooi.

Tom Hillenbrand – De koffiedief

De Turken hebben in 1683 een monopolie op de productie en handel in koffie en dat bevalt de VOC-heren niet. Een schimmige Engelsman die in Amsterdam in de gevangenis verzeild is geraakt, wordt gerekruteerd om de hand te leggen op een aantal koffieplanten. De keuze voor deze Engelsman is een slimme want hij heeft een enorm netwerk van mensen met interesse in nieuwigheden en beschikt zelf ook over uitzonderlijke kennis. Het verhaal leidt van London naar Amsterdam, naar Turijn, Izmir en Mocha. De Duitse Hillenbrand weet het Europa van die tijd mooi te schetsen en schrijft voortvarend. Lekker avonturenboek.

Alice Miller – Het drama van het begaafde kind

Dit heel oude boekje (1979) stond al een tijdje te wachten om gelezen te worden. Ik kan me als kind nog herinneren dat het het gesprek van de dag was voor mijn moeder.
Het is een fascinerend relaas van psychotherapeut Alice Miller, die – als eerste? – een lans breekt voor het ervaren van oude emoties uit de jeugd om te helen. Kennelijk lag de nadruk in die dagen nog op het erover praten in plaats van echt voelen wat je als kind in al je onmacht hebt doorstaan.
Helaas is het niet zo toegankelijk geschreven en ik moest dus echt doorzetten. Ik denk dat Ingeborg Bosch goed heeft voortgeborduurd op dit gedachtengoed en het toegankelijke heeft gemaakt in de door haar ontwikkelde Past Reality Integration Therapy.
Vanuit historisch oogpunt interessant en mooi dat deze richting is ingeslagen. Aan het eind van het boek gaat Alice Miller nog verder en zegt dat het voor een gezonde democratie en maatschappij noodzakelijk is dat mensen de emoties van hun jeugd onderzoeken. Om zich te bevrijden van angsten zodat haat en zelfbedrog – die aan de wieg staan van nationalisme – kunnen afnemen. Nog altijd een actuele invalshoek!

Leendert Louwe Kooijmans – Onze vroegste voorouders

Als je wilt weten waar onze diepste wortels liggen wat betreft onze afkomst, lees dan dit boek van Kooijmans. Het beschrijft de geschiedenis van Nederland in de steentijd. Het begint bij de vroegste mens (buiten Nederland) en beschrijft de periode tot 3000 voor Christus.
Het is een super interessant boek. Ik dacht in het begin even: “Oef een boek van een hoogleraar…”. Maar hij is er goed in geslaagd een lekenboek te schrijven dat toegankelijk is. En daar waar het een beetje technisch werd, bijvoorbeeld over het dateren van vondsten, heb ik diagonaal gelezen.
Hij onderbouwt zijn verhaal degelijk met vondsten en met ruimte voor interpretatie. Kooijmans lijkt de waarheid niet in pacht te willen hebben. Omdat iedere nieuwe vondst of onderzoekstechniek weer nieuwe inzichten en hypotheses oplevert, is het de kunst in zijn vak om steeds weer open te staan voor andere interpretaties. Af en toe geeft hij ook inzicht in hoe de theorie over bepaalde vondsten zich door de jaren heen heeft ontwikkeld en wat dan de nu aangehangen uitleg is. Dus ook op een onderzoeksniveau leuk om te lezen.
De oudst bekende boomstamkano van dennenhout is gevonden in Drenthe (Pesse). Het is een kano die dateert van ongeveer 7800 voor Christus. De oudste vondsten dateren echter uit de tijd van de Neanderthalers (ouder dan 45000 jaar voor Christus): een vuistbijl bij Wezep en een stuk van een Neanderthalerschedel bij Westkapelle.