Categoriearchief: non fictie

Fréderike Geerdink – Dit vuurt dooft nooit

Bij de Correspondent hoorde ik een interview met Fréderike Geerdink dat me aansprak. Geerdink verbleef een jaar bij de PKK in Koerdisch gebied. Door het tekenen van grenzen aan het begin van de 20ste eeuw werden de Koerden verdeeld over vier landen: Turkije, Syrië, Iran en Irak. En in die gebieden leven/leefden de Koerden dan weer samen met andere volken.
Het verhaal van de PKK is altijd wat langs me heen gegaan. Ik zag Britta Böhler optreden voor Öcalan en zag de oneindige hoeveelheid touringcars aan het eind van mijn straat in Frankfurt, toen daar vorig jaar een reusachtige demonstratie van de Koerden plaatsvond. Maar ik heb nog nooit echt een ontmoeting gehad met Koerden. Dat heb ik nog steeds niet, maar door het lezen van dit boek is het lot van de Koerden wel voor me gaan leven en ik vermoed dat ik vanaf nu ook zal meeleven. Want Geerdink is er goed in geslaagd de zaak van de Koerden voor het voetlicht te brengen.
Boeiend in het interview en ook in dit boek is de ontwikkeling van de ideologie van de PKK. Anders dan ik dacht streeft de PKK geen natiestaat na, maar is het zoekende naar een toekomstbestendige vorm van samenleven. Ze wijzen het kapitalisme en het patriarchaat af en streven naar gelijkwaardigheid, vrijheid, rust, rechtvaardigheid en experimenteren met representatieve bestuursvormen. Veel van deze abstracties zijn nastrevenswaardig en zal iedereen als zodanig onderschrijven. Maar hoe doe dat in de praktijk? Daar doen de PKK-ers momenteel waardevolle ervaringen mee op en het is mijn indruk dat deze ervaringen de ideologie ook doen evolueren. Het is een ontwikkelingsgerichte beweging.
Vooral de gelijkheid van mannen en vrouwen fascineerde me. Dat is overal een actuele worsteling en ik vond het boeiend en inspirerend te lezen hoe de PKK deze gelijkheid handen en voeten geeft.
En hoe verhoudt de PKK zich tot geweld? Is het een terroristische organisatie? En hoe zit het met de haast heilige verering van Öcalan?
Lezen, dit boek!

Anders Winroth – The age of the Vikings

Alweer een Viking boek! Ik word zo langzamerhand een Viking expert.
Dit boek kiest niet de geografie of chronologie als insteek maar diverse thema’s van de Vikingtijd. Hoe gewelddadig waren de Vikingen eigenlijk in deze gewelddadige tijd? En onderwerpen als emigratie, handel, van stamhoofd tot koning, religie, kunst. Winroth onderbouwt zijn betoog met veel bronnen, waaruit blijkt dat er een super degelijk onderzoek aan dit boek ten grondslag ligt.
Buitengewoon boeiend en daardoor is een wandeling door Wijk bij Duurstede (Dorestad) ineens een andere ervaring. En die film Redbad, daar heb ik nu wel zin in.

Vasili Grossman – Een klein leven

Deze verhalenbundel van Grossman is mijn eerste kennismaking met een schrijver wiens boeken al lange tijd op mijn leesverlanglijst staan. Vanwege de zwaarte van de onderwerpen en de dikte van de boeken, kwamen ze steeds maar niet bovendrijven op mijn prioriteitenlijst. Toen ik op mijn verjaardag dit boek kreeg van een goede vriend, was de tijd dan toch gekomen.
Het boek bestaat uit beschouwingen over Vasili Grossman en zijn belangrijkste korte verhalen. De verhalen zijn erg mooi en aangrijpend. Grossman weet de kern van de mens zo goed te raken; de verhalen komen zo dichtbij. Ik denk doordat hij aandacht besteedt aan de alledaagse zintuiglijke waarneming en tegelijkertijd levensechte eenvoudige dialogen gebruikt.
Grossman was in de Tweede Wereldoorlog correspondent en uit dien hoofde een van de eerste getuigen van de hel van Treblinka. Hij kwam in augustus 1944 met de Russische bevrijders naar het vernietigingskamp en schreef in september 1944 zijn ervaringen op van wat hij daar had gezien en gehoord uit de mond van de vele getuigen. Heel aangrijpend en indrukwekkend en tegelijkertijd verschrikkelijk als je bedenkt hoe geraffineerd deze moordmachine was georganiseerd door de Nazi’s. Ik zou haast zeggen dat dit verhaal verplichte kost moet zijn voor de mensheid.

Katja Happe – Veel valse hoop

De Duitse onderzoeker Katja Happe heeft een studie gemaakt van de vervolging van de Joden in Nederland. Vanuit Nederland zijn verhoudingsgewijs heel veel Joden gedeporteerd en vermoord door de Nazi’s. Zij wilde weten hoe dat zo kon gebeuren.
In een goed geschreven en toegankelijk betoog, onderbouwt ze welke factoren daarbij een rol hebben gespeeld. De Nederlandse overheid, de meewerkende politieambtenaren en de Joodsche Raad zijn de voor de hand liggende factoren. Wat zij toevoegt is een internationale dimensie; hoe hulporganisaties en andere regeringen er maar niet in slaagden zichzelf goed te organiseren of de handen ineen te slaan voor een succesvolle reddingsactie.
Het mooie van het boek vind ik de vele dagboekfragmenten. Daardoor komt het dichtbij en voel je het aan den lijve.

Parker J. Palmer – Let Your Life Speak

Dit boekje kreeg ik cadeau met een hoge aanbeveling. Dus meteen maar gaan lezen zodra ik tijd had.
Het is een persoonlijk relaas over het vinden van je roeping. Parker drukt je op het hart te luisteren naar je leven. Het gaat er niet om iets van je leven te maken, maar veeleer om steeds dichterbij je calling te komen door ervaringen op te doen en te herinneren.
Ik vind dat hij ook mooi schrijft over depressie en over de “5 shadow casting monsters”. Deze monsters weerhouden ons ervan ons leven te leven. Het voert wat ver ze hier toe te lichten, maar het is een rake beschrijving van hoe we ons laten leven. Het vergt een flinke dosis “inner work” om de schaduwen onder ogen te zien, maar als je het aan gaat kun je jezelf vrijer maken.
Het slothoofdstuk is een pleidooi voor leven met de seizoenen.
Heerlijk boekje ter inspiratie!

John Haywood – Noormannen

Dit is een degelijk werk. Haywood beschrijft het Viking-bestaan van begin tot eind en in detail per geografisch eenheid. De sage waarmee het begon, de eerste bestorming van Engeland, de interactie met het Frankische Rijk, Vikingen in Schotland, in Ierland, in Spanje, in Oost-Europa, in Noord-Amerika en gewoon thuis in hun eigen Scandinavië.
Vooral het deel dat betrekking heeft op Oost-Europa vond ik fascinerend. Ik was me niet bewust van de enorme reizen die de Vikingen ondernamen om naar Constantinopel en verder te komen. Ze voeren de rivieren af en als de rivier eindigde, sleepten ze hun boten over land naar de volgende rivier. Met tientallen boten tegelijkertijd. Er moet echt goud aan de horizon gelegen hebben om dat soort reizen te ondernemen.
Ik werd tijdens het lezen heen en weer geslingerd tussen bewondering voor de ondernemingslust en afschuw vanwege de grofheid en bruutheid van de bestorming, plundering, verkrachting en slavenhandel.

Michael Pye – Aan de rand van de wereld

De geschiedenisboeken trekken mijn aandacht deze dagen. In tijden van toenemende identiteitspolitiek wil ik wel eens weten wat mijn/ onze roots zijn.
Het antwoord zal de voorstanders van identiteitspolitiek niet bevallen, maar bevalt mij uitstekend. Het is complex en genuanceerd! Eigenlijk is Europa een mengelmoes van culturen die zich vanuit Afrika, via het Middenoosten en de Kaukasus tienduizenden jaren geleden in deze richting hebben ontwikkeld. Ik ben verwant aan iedereen. Misschien een beetje meer Fins dan Grieks, maar onze voorouders trokken van de ene naar de andere kant van continenten op zoek naar een fijne plek om te leven. Een Nederlandse identiteit? Ik denk het niet. Een West-Europese identiteit? Ik denk het niet. Europese wortels? Ja misschien kun je dat zo noemen. Maar uiteindelijk komt homo sapiens uit Afrika. Lees bijvoorbeeld Mijn Europese familie van Karin Bojs, als je hier meer over wilt weten. Maar goed, nu weer even inzoomen.
Michael Pye gaat in dit boek in op de ontwikkeling van cultuur rond de Noordzee in de Middeleeuwen. Het is boeiend en goed geschreven. Heel verhalend met veel mooie stukken levensgeschiedenis. Over handel, ontdekkingsreizen, mode, relaties, wetten, het beheersen van de natuur. Interessante ingangen om te snappen hoe de Noordzee en contacten over en rond deze zee een cruciale rol speelden in hoe onze samenleving er nu uitziet. Niet perse ontwikkelingen om een trots gevoel bij de krijgen, maar wel interessant om te snappen hoe het zo is gekomen. Bijvoorbeeld de Hanze en de huidige dominantie van grote bedrijven in de wereld. Of de pest en hoe we nu omgaan met terrorisme. Pye legt een aantal verbanden die tot denken aanzetten.
Wat ik nu mis, is een vergelijking met ontwikkelingen in andere delen van de wereld. Hoe verhouden deze ontwikkelingen zich tot gelijktijdige ontwikkelingen in China, Japan en andere landen? Een dergelijke vergelijking had het boek te veelomvattend gemaakt, maar ik wil het wel graag weten.

Ernst-Jan Pfauth – Dankboek

Van een dierbare vriendin kreeg ik dit mooie boekje cadeau. Ze vertelde erbij dat het gebruik ervan haar goed deed.
In iets meer dan 40 bladzijden legt Pfauth uit welke waardevolle lessen hij haalde uit het jarenlang bestuderen van zelfhulpboeken. Dat klinkt efficiënt, dacht ik. Iemand leest al die boeken en destilleert voor mij wat werkt.
Waar het om draait in het leven blijkt “dagelijkse voldoening” en die kun je bereiken door het combineren van vier strategieën:

  1. Je werk, hobby’s en projecten zien als oefenen
  2. Ruimte maken voor flow en rust in je leven
  3. Je leren richten op anderen
  4. Actief oefenen in dankbaar zijn.

Zo eenvoudig is het eigenlijk. Pfauth onderbouwt dit met krachtige logische toelichtingen die uitnodigen tot uitproberen. En voor dat uitproberen leent het tweede deel van dit boek zich. Ik beoefen het nu drie weken en dat bevalt uitstekend.
Aanrader!

Tessa Kieboom & Kathleen Venderickx – Meer dan intelligent

De vele gezichten van hoogbegaafdheid bij jongeren en volwassenen.
Kieboom en Venderickx werken al twintig jaar met hoogbegaafden en hebben met duizenden gesproken. Op basis van deze rijke ervaring, schreven zij een boek waarin hun kennis samenkomt. Ze geven uitleg over hoe hoogbegaafdheid wordt ervaren: een denkluik en een (nieuw) zijnsluik. Ze gaan in op hindernissen waar hoogbegaafden (HB-ers) mee kunnen worstelen, de zogenaamde embodio’s (uit het Grieks). En ze verklaren dat er in beginsel drie types hoogbegaafden zijn, om dat meteen daarna weer te relativeren want iedere HB-er is uniek…
Het gaf me nieuwe inzichten over hoe hoogbegaafdheid zich manifesteert. Daarnaast raakte het me ook persoonlijk omdat ik bepaalde embodio’s erg herken en weer voelde hoe ik daarmee heb geworsteld en ook hoe ik “boven ben gekomen”. Dat gaf een ervaring van dankbaarheid.
Ik denk dat het boek bruikbaar zal zijn in mijn coachingspraktijk om samen de embodio’s onder ogen te zien en te snappen hoe het HB-brein werkt en uitermate slim is in het wegrationaliseren en ontkennen van deze hindernissen.
Wat ik een beetje jammer vond in het boek is dat het niet zo ingaat op de mogelijkheden om embodio’s te overwinnen. De auteurs delen een aantal persoonlijke verhalen van clienten, maar wat nu werkzame methoden zijn dat blijft wat vaag. Ze hebben het bijvoorbeeld over focusverlegging, maar leggen dat niet uit. Dat blijft het geheim van de smid.

Mathijs Deen – Over Oude Wegen

Dit heerlijke boek heb ik net uit. Mathijs Deen vertelt over oude wegen die van de ene naar de andere kant van Europa zijn ontstaan. Eerst als een paadje, later als een weg en nog later als aanvoerroute van massale legers. Hij beschrijft de wegen aan de hand van verhalen die elk een ander tijdperk betreffen. Trekkende Kelten, racende baronnen, vakantiegaande Marokkanen, rovende bendeleiders, melancholische pelgims. En Deen schrijft zeer goed en meeslepend. Een aanrader en er is ook een website bij met plaatjes en kaarten.
Het boekt roept herinneringen op aan dagenlange trektochten door Europa over rode, gele en witte weggetjes. Met de Michelinkaart op mijn schoot. Of toen ik jonger was met “het beste boek voor de weg”, reden we door Frankrijk over de Route National (N10) naar het zuidwesten om wekenlang langs het strand in Spanje te bivakkeren. Met z’n zessen in de Chrysler of de Opel Rekord met volle imperiaal en een vouwwagen erachter gespannen. Zweetbenen tegen elkaar op de achterbank of als het te heet werd met handdoeken ertussen.
Het uitzicht verveelde nooit: de zonnebloemen, de watertorens, de pijnbomen. Ik voelde me verantwoordelijk voor de weg en was altijd alert om geen enkel bord te missen. Als twaalfjarige kende ik de weg die ons 1600 km van huis zou brengen.
De N10 was rond 1982 nog een levensgevaarlijke weg met veel dodelijke ongevallen. Stukken weg met drie banen. De middelste baan om in te halen, zij het van beide kanten tegelijk. Mijn moeder was niet bang – denk ik – en crosste met meer dan 100 km per uur met de kostbare lading voorbij de vrachtwagens. Ik vermoed dat er nog geen snelwegen waren naar Biarritz of anders was de péage te duur.
We sloegen ons kampement op in de buurt van Amboise of Poitier en Biarritz. Dan haalden we op dag drie de camping bij Somo in de middag en werden we welkom geheten door de Spaanse campinggasten. Die kenden we al van voorgaande jaren en een dag later voetbalden mijn broer, zus en neef alweer mee in het camping voetbalteam.
Ik zocht de koffer op met de voorraad boeken en verdween erin. Eerst mijn eigen boeken, dan die van mijn vader en dan misschien nog boeken van mijn oom en tante. Zes weken ongestoord lezen met uitzicht op de Golf van Biskaye en een fris briesje om mijn oren. Daar ontstond mijn liefde voor reizen: met de kaart op schoot in de auto en door alle werelden die de boeken me boden.