Categoriearchief: non fictie

Tessa Kieboom & Kathleen Venderickx – Meer dan intelligent

De vele gezichten van hoogbegaafdheid bij jongeren en volwassenen.
Kieboom en Venderickx werken al twintig jaar met hoogbegaafden en hebben met duizenden gesproken. Op basis van deze rijke ervaring, schreven zij een boek waarin hun kennis samenkomt. Ze geven uitleg over hoe hoogbegaafdheid wordt ervaren: een denkluik en een (nieuw) zijnsluik. Ze gaan in op hindernissen waar hoogbegaafden (HB-ers) mee kunnen worstelen, de zogenaamde embodio’s (uit het Grieks). En ze verklaren dat er in beginsel drie types hoogbegaafden zijn, om dat meteen daarna weer te relativeren want iedere HB-er is uniek…
Het gaf me nieuwe inzichten over hoe hoogbegaafdheid zich manifesteert. Daarnaast raakte het me ook persoonlijk omdat ik bepaalde embodio’s erg herken en weer voelde hoe ik daarmee heb geworsteld en ook hoe ik “boven ben gekomen”. Dat gaf een ervaring van dankbaarheid.
Ik denk dat het boek bruikbaar zal zijn in mijn coachingspraktijk om samen de embodio’s onder ogen te zien en te snappen hoe het HB-brein werkt en uitermate slim is in het wegrationaliseren en ontkennen van deze hindernissen.
Wat ik een beetje jammer vond in het boek is dat het niet zo ingaat op de mogelijkheden om embodio’s te overwinnen. De auteurs delen een aantal persoonlijke verhalen van clienten, maar wat nu werkzame methoden zijn dat blijft wat vaag. Ze hebben het bijvoorbeeld over focusverlegging, maar leggen dat niet uit. Dat blijft het geheim van de smid.

Mathijs Deen – Over Oude Wegen

Dit heerlijke boek heb ik net uit. Mathijs Deen vertelt over oude wegen die van de ene naar de andere kant van Europa zijn ontstaan. Eerst als een paadje, later als een weg en nog later als aanvoerroute van massale legers. Hij beschrijft de wegen aan de hand van verhalen die elk een ander tijdperk betreffen. Trekkende Kelten, racende baronnen, vakantiegaande Marokkanen, rovende bendeleiders, melancholische pelgims. En Deen schrijft zeer goed en meeslepend. Een aanrader en er is ook een website bij met plaatjes en kaarten.
Het boekt roept herinneringen op aan dagenlange trektochten door Europa over rode, gele en witte weggetjes. Met de Michelinkaart op mijn schoot. Of toen ik jonger was met “het beste boek voor de weg”, reden we door Frankrijk over de Route National (N10) naar het zuidwesten om wekenlang langs het strand in Spanje te bivakkeren. Met z’n zessen in de Chrysler of de Opel Rekord met volle imperiaal en een vouwwagen erachter gespannen. Zweetbenen tegen elkaar op de achterbank of als het te heet werd met handdoeken ertussen.
Het uitzicht verveelde nooit: de zonnebloemen, de watertorens, de pijnbomen. Ik voelde me verantwoordelijk voor de weg en was altijd alert om geen enkel bord te missen. Als twaalfjarige kende ik de weg die ons 1600 km van huis zou brengen.
De N10 was rond 1982 nog een levensgevaarlijke weg met veel dodelijke ongevallen. Stukken weg met drie banen. De middelste baan om in te halen, zij het van beide kanten tegelijk. Mijn moeder was niet bang – denk ik – en crosste met meer dan 100 km per uur met de kostbare lading voorbij de vrachtwagens. Ik vermoed dat er nog geen snelwegen waren naar Biarritz of anders was de péage te duur.
We sloegen ons kampement op in de buurt van Amboise of Poitier en Biarritz. Dan haalden we op dag drie de camping bij Somo in de middag en werden we welkom geheten door de Spaanse campinggasten. Die kenden we al van voorgaande jaren en een dag later voetbalden mijn broer, zus en neef alweer mee in het camping voetbalteam.
Ik zocht de koffer op met de voorraad boeken en verdween erin. Eerst mijn eigen boeken, dan die van mijn vader en dan misschien nog boeken van mijn oom en tante. Zes weken ongestoord lezen met uitzicht op de Golf van Biskaye en een fris briesje om mijn oren. Daar ontstond mijn liefde voor reizen: met de kaart op schoot in de auto en door alle werelden die de boeken me boden.

Annet Huizing & Margot Westermann – De Zweetvoetenman

De Zweetvoetenman, over rechtszaken & regels (en een hoop gedoe). Wat een leuk toegankelijk boek over de rechtspleging hebben Huizing en Westermann gemaakt. Huizing schreef de teksten en Westermann maakte de illustraties. Het is een grappig en vlot geschreven boek, alsof de lezer in gesprek is met de verteller. De lezer werpt bezwaren of vragen op en de verteller reageert. De illustraties zijn werkelijk prachtig en zo vol leuke details, dat je het boek ook om de plaatjes zou doornemen.
Maar vooral is het een boek dat aan de hand van zo actueel mogelijke voorbeelden ingaat op het recht. Ieder hoofdstuk begint met een vraag: Kun je een boete krijgen voor zweetvoeten? Heeft een hond inspraak? Mag je je gestolen fiets terugstelen? Waarom bemoeit de overheid zich met hagelslag? Wat als Typhoon een lijk in zijn achterbak had verstopt? Hoe kon het dat Lucia de B. ruim zes jaar onschuldig vastzat?
Ik smul van dit soort vragen en heb dan ook genoten van de verhalen en uitleg, zonder dat het boek te uitleggerig is geworden. Goed gedaan! Aanrader!

Wendy van Eijnatten – Lost

Heel indrukwekkend boek over de zoektocht naar Jan van Boeckel, de oom die tijdens de Tweede Wereldoorlog verdween in het Nazi systeem van gevangenissen, concentratiekampen en dodenmarsen. Heel zorgvuldig geschreven met toelichting op iedere snipper van bewijs die achteraf terug te vinden was. Wendy van Eijnatten ging naar de locaties, speurde in archieven en sprak bovenal met de nog levende ooggetuigen of kinderen van ooggetuigen. Zeer de moeite waard om te lezen en om een begrip te krijgen van de mix van avontuur, verzet, lijden en de gewelddadige machinaties van het Nazi regime.

Marshall Rosenberg – Geweldloze Communicatie

Onlangs zag ik op youtube een workshop van Marshall Rosenberg over Geweldloze Communicatie. Ik heb drie uur gefascineerd zitten kijken. Wat me fascineerde was de neutrale houding van Rosenberg waarmee hij iedere workshopdeelnemer tegemoet trad. Ik zag in de praktijk gebeuren hoe ‘je oordeel opschorten’ eruit ziet. Prachtig om te zien en toen bedacht ik me had zijn boek nog ongelezen in mijn boekenkast stond.
Dat boek heb ik de afgelopen week gelezen. Een mooi praktisch boek over empathische communicatie. Empathisch zijn naar jezelf en naar de ander. Luisteren en spreken met oog en oor voor je eigen gevoelens en behoeften. Marshall zegt dat mensen eigenlijk maar twee dingen zeggen: “Please” en “Thank you”. Het is de kunst de “Please” te horen in wat de ander en wat jezelf zegt. Mooi boek dat goed kan helpen om communicatie te verbeteren!

Karin Bojs – Mijn Europese familie

Zoals je misschien weet ben ik de afgelopen jaren geïnteresseerd geraakt in boeken over archeologie van de pre-historie en de geschiedenis van Nederland en dan vooral in relatie tot mijn eigen stamboom. Al een paar jaar ben ik bezig mijn voorouders in kaart te brengen en ik heb inmiddels rond de 3000 voorouders gevonden (volgens de archieven, ervan uitgaande dat niemand over zijn/ haar ouderschap heeft gelogen). Ik vind dat super interessant om te doen en spendeer daar mijn verloren uren aan.
En nu is er het boek van Karin Bojs. Daarin verbindt zij wat wij vanuit de archeologie weten met hedendaagse DNA onderzoek. Ze heeft het boek vanuit een persoonlijk perspectief geschreven en neemt de lezer dus aan de hand van haar eigen verhaal mee door de geschiedenis. Het levert een heel toegankelijk en boeiend boek op, waarin een complex onderzoeksveld – dat van DNA onderzoek – ineens begrijpelijk wordt.
Het is voor het eerst dat ik over haplogroepen hoor en hoe je uit mitochondriaal DNA, dat van moeder op kind wordt doorgegeven, nog steeds sporen van oeroude voorouders kunt vinden. Stam je van jagers af of van landbouwers die in verschillende golven Europa binnentrokken? Daarvan zijn nog steeds stukjes informatie vindbaar in ons DNA.
Een paar jaar geleden had ik al eens DNA onderzoek laten doen, maar omdat de techniek zo snel gaat, laat ik het nu specifieker onderzoeken.

Mijn globale afkomst volgens DNA

Jos Kessels, Erik Boers, Pieter Mostert – Vrije ruimte

Vrije ruimte, als we die toch maar meer voor onszelf konden organiseren. Vrije ruimte buiten de tijd om te reflecteren, te werken aan meesterschap en stil te staan bij de grote vragen. Zoals de ultieme vraag: Wat is het goede leven?
Een ondertitel van dit boek luidt: Klassieke scholing voor de hedendaagse praktijk. Dat is het precies. Op heel toegankelijke wijze met goede voorbeelden uit de praktijk, schetst dit drietal hoe we in deze tijd onze scholing ter hand kunnen nemen. Geen vakscholing, maar levensscholing. Via de grammatica (hoe te verwoorden), de retorica (hoe vrijmoedig te spreken) en de dialectica (hoe te redeneren) naar de ethica: het meesterschap.
Ik heb bijzonder genoten van dit boek, omdat het een verademing is weer stil te staan bij zorgvuldig redeneren in tijden van nepnieuws. En voor wie denkt dat het een rationele exercitie is, lees het boek: zowel hoofd, hart als buik worden aangesproken als bronnen van weten.
Naast veel nieuwe inzichten, sprak mij in het bijzonder aan het begrip ‘hegemonikon’. Dat is een begrip van de stoïcijnen voor “innerlijke stuurman”:

“De innerlijke stuurman doet niet alleen een beroep op mijn verstandelijke vermogens of argumentatieve vaardigheid, maar ook op mijn houding, de kwaliteit van mijn betrokkenheid, de aard van mijn verbondenheid met de kwestie en met de mensen die er een rol in spelen.”

Ik ga in mijn dagboek zo nu en dan in gesprek met deze innerlijke stuurman en dan doe ik vaak interessante ontdekkingen. Daar blijkt ook een term voor te zijn: reflectief dagboek schrijven. En ik vraag mezelf meteen af of dat ook niet een mooie vorm kan zijn om aan te bieden bij coaching. Kortom: voldoende inspiratie!

David Van Reybroeck & Thomas d’Ansembourg – Vrede kun je leren

Een klein maar heel fijn boekje. David Van Reybroeck en Thomas d’Ansembourg beschrijven heel toegankelijk wat er nodig is om een vredige samenleving te creëren met elkaar. Ze baseren zich niet alleen op mooie woorden een aansprekende citaten, maar geven aan via welke praktische en wetenschappelijke onderbouwde wegen we kunnen werken aan innerlijke vrede.

Want als echte vrede, duurzame, fundamentele en gezamenlijke vrede, met persoonlijke vrede begint, is het in het algemeen belang absoluut noodzakelijk om massaal te investeren in echte geestelijke hygiëne.

Te beginnen op scholen. Laten we kinderen leren hoe ze de rust in zichzelf kunnen vinden in de hectische wereld. Hoe mooi zou dat zijn. En de wetenschappelijke bewijzen zijn overweldigend dat dat goede resultaten oplevert voor het welzijn van de kinderen zelf en voor hun samenleven.
Klein boekje, gewoon even lezen!

William Isaacs – Dialogue and the art of thinking together

Hebben jullie dat ook wel eens, dat je een boek leest, er een potlood bij pakt en dan zo’n beetje alles gaat aanstrepen? Nou, zo’n boek is dit boek van William Isaacs. Ooit heb ik het diagonaal gelezen, maar nu drong de inhoud pas echt tot me door.

Het boek uit 1999 is een soort bijbel van dialoog. Isaacs is erin geslaagd in 400 bladzijdes de essentie te vatten van het waarom van dialoog, maar geeft tegelijkertijd ook praktische handvatten voor dialoogvoering. Het boek heeft ook een gelaagdheid, waardoor je als beginner misschien weer andere dingen leest dan als ervaren dialoogbeoefenaar.

Het boek begint met uitleg over wat dialoog is. Daarna behandelt Isaacs wat nodig is om een goede dialoog te voeren:

  • 4 vaardigheden: luisteren, respecteren, oordeel opschorten en je uitspreken
  • voorspellende intuïtie over patronen in gedrag
  • een goede setting creëren.

Isaacs geeft bij alles wat hij aandraagt aansprekende voorbeelden.
Hij eindigt het boek met  mogelijkheden voor toepassing van dialoog, zowel in zakelijke als in maatschappelijke context.

Voor mij is het extra leuke dat Isaacs allerlei andere onderzoekers aan het woord laat of citeert waarin ik me al eerder heb verdiept: Argyris, Bohm, Schön, Scharmer, Senge, Bateson, Schein, Zohar, Beer, Wilbur, Wheatley. En ook relatief nieuwe namen die nieuwe werelden openen: Kantor, Garrett. Het is daardoor een integrerend boek waarin veel samenkomt. Al met al een aanrader voor iedereen die professioneel aan de slag is of wil gaan met dialoog.

Alice Miller – Het drama van het begaafde kind

Dit heel oude boekje (1979) stond al een tijdje te wachten om gelezen te worden. Ik kan me als kind nog herinneren dat het het gesprek van de dag was voor mijn moeder.
Het is een fascinerend relaas van psychotherapeut Alice Miller, die – als eerste? – een lans breekt voor het ervaren van oude emoties uit de jeugd om te helen. Kennelijk lag de nadruk in die dagen nog op het erover praten in plaats van echt voelen wat je als kind in al je onmacht hebt doorstaan.
Helaas is het niet zo toegankelijk geschreven en ik moest dus echt doorzetten. Ik denk dat Ingeborg Bosch goed heeft voortgeborduurd op dit gedachtengoed en het toegankelijke heeft gemaakt in de door haar ontwikkelde Past Reality Integration Therapy.
Vanuit historisch oogpunt interessant en mooi dat deze richting is ingeslagen. Aan het eind van het boek gaat Alice Miller nog verder en zegt dat het voor een gezonde democratie en maatschappij noodzakelijk is dat mensen de emoties van hun jeugd onderzoeken. Om zich te bevrijden van angsten zodat haat en zelfbedrog – die aan de wieg staan van nationalisme – kunnen afnemen. Nog altijd een actuele invalshoek!