Categorie archief: aanrader non fictie

Viktor E. Frankl – De zin van het bestaan

franklDe grondlegger van de logotherapie getuigt in dit boek van zijn ervaringen in concentratiekampen. Omdat hij al een manuscript op zak had, wat hem overigens bij aankomst in Auschwitz werd afgenomen, probeert hij psychologische lessen te trekken uit zijn kampervaringen. Wat maakt dat mensen het volhielden om zo vernederd te worden en zo’n onmenselijke behandeling te krijgen? Wat kun je daaruit aan lessen voor het leven trekken. In het tweede deel van het boek, zet hij zijn logotherapie uiteen.
Zijn belangrijkste conclusie is dat zolang leven betekenis voor iemand heeft, hij kan voortgaan. En die betekenis krijgt het leven voor de juiste daden en juiste gedragslijn. “Leven betekent feitelijk verantwoording nemen om de juiste oplossingen te vinden voor onze levensproblemen en om de taken te vervullen waarvoor het leven ieder mens voortdurend stelt.” Het is de confrontatie met het bestaan. De zin van het leven ontdek je volgens Frankl door daden, door het ervaren of ondergaan van iets waardevols (liefde, cultuur, natuur) of door lijden. Steeds opnieuw kiezen wat je doet/niet doet: vrijheid in die keuze en verantwoordelijkheid nemen. Ik vind het een mooie boodschap die me inspireert.

S.C. Gwynne – Empire of the Summer Moon

empire_summer_moon_coverBoeiend en degelijk boek over de Comanche indianen van Noord-Amerika. De subtitel luidt: “The rise and fall of the Comanches, the most powerful Indian tribe in American history”. Gwynne heeft zeer uitgebreid onderzoek gedaan naar dit Native American tribe en beschrijft in het boek de laatste driehonderd jaar van hun bestaan.
Oorspronkelijk hadden ze een opvallend eenvoudige cultuur in vergelijking met andere jagers-verzamelaars volken. “They fought, reproduced, suffered, and died”. Geen sociale organisatie, geen krijgers rangen, geen permanente priester-klasse, geen landbouw, geen ambachtswerk, geen vaste huizen. Een enorm verschil met de Azteken of de Iroquois of de Missouoris, Omahas, Pawnees, Wichitas, om er een paar te noemen. De Comanches jaagden in gelegenheidsgroepen die erop uit trokken en waren een volk van weinig betekenis en verdreven naar de moeilijkst bewoonbare delen van het continent, The Great Plains (de prairies van het midden van Canada, de USA en Mexico).
220px-Quanah_Parker_c1890Maar daar kwam radicaal verandering in door de  kennismaking met de paarden die de Spanjaarden aan het begin van de 16de eeuw meenamen naar America. Ze ontdekte dat ze zeer bedreven waren met paarden en dat die paarden (mustangs) zich prima konden handhaven in de ruigheid van de Plains. De Comanches werden hierdoor de eerste en tot ver in de 19de eeuw de enige krijgers die te paard konden vechten (daarvoor was het paard alleen voor transport en werd te voet gevochten). Dat maakte ze van een onbeduidend volk in een periode van enkele generaties tot een eeuwenlang onoverwinnelijk volk.
De “way of living” van de Comanches werd hierdoor een leven van jagen op buffels en ondertussen andere groepen mensen (andere indianen tribes, Spanjaarden, Texanen, pioniers) te overvallen, te beroven van paarden en ander nuttigs, te martelen en te doden. En dat zou hun levenswijze blijven tot het eind van hun vrije bestaan.
Het duurde even voordat die enorme verschillen tussen de tribes doordrong bij de “white man” in Texas en de USA. Daarna wordt het verhaal over de neergang van de Comanches haast te verschrikkelijk om te lezen. Hun laatste (en eerste) grote leider was Quanah Parker (foto), een kleurrijke chief en daarover verhaalt het boek ook uitgebreid.
Fascinerende leesstof!

Timothy Egan – Short Nights of the Shadow Catcher

shadowcatcherJust finished reading a wonderful book “Short Nights of the Shadow Catcher” about Edward S. Curtis who photographed, studied and described many North American Native tribes in 1898-1928. A book by Timothy Egan (2012) who did extensive research to write this book. Edward Curtis was a very fascinating man! What a story this book is and what an achievement of this man from Seattle! Perseverance at its best.
Fun detail: The native name of Edward Curtis was “Man Who Sleeps On His Breath”. It was given to him by the Hopi because he slept on an air mattress.
I recommend this book if you are interested in Native Americans or American history or well documented biographies or an exciting story!
And how fortunate I am to be reading it … with a view on Mount Hood, Oregon, where Curtis took pictures as well. In the local bookstore (Powell’s) I found one of the books by Curtis with many beautiful photo’s.
Portraits and way of living:

chiefjoseph

native

fishing

natives

Joseph Jaworski – Oorsprong

oorsprong“De innerlijke weg naar kennis” luidt de ondertitel van dit boek. Jaworski beschrijft hierin zijn ontdekkingen over hoe contact te maken met de bron van het weten, van de kennis. Op een zakelijke manier met zoveel mogelijk bewijsmateriaal bouwt hij het verhaal op. De route loopt langs allerlei mensen met wie hij indringende gesprekken voert, langs experimenten, langs onderzoek, langs bijeenkomsten waarin mensen op dialogische wijze kennis met elkaar uitwisselen. De grote momenten van contact met de oorsprong zijn echter de ontmoetingen met zichzelf in de natuur.
Het boek inspireert me te onderzoeken wat dialoog kan betekenen in het contact met de oorsprong. Is dialoog een route naar ontginning van wijsheid? En hoe ziet zo’n gesprek er dan uit? Wat zijn de randvoorwaarden? Wat vraagt het van de deelnemers? Wat vragen de deelnemers van elkaar?
Genoeg vragen voor de komende tijd!

Tim Krabbé – Wij zijn maar wij zijn niet geschift

columbineKrabbé heeft zeer uitgebreid onderzoek gedaan naar de schietpartij van Columbine op 20 april 1999. In dit boek doet hij gedetailleerd verslag van wat er precies van minuut tot minuut gebeurde, wat de aanloop naar de schietpartij was en hij doet een poging een verklaring te vinden.
Centraal staan dus Eric and Dylan, de twee daders van de Columbine shooting. Via dagboekfragmenten van de jongens, getuigenverklaringen, rapporten van begeleiders, videomateriaal en meer geeft Krabbé een inkijk in het leven en de belevingswereld van de jongens.
Na het lezen van 400 bladzijden is de vraag van het Waarom niet beantwoord, maar ben ik wel gefascineerd geraakt door hoe het heeft kunnen gebeuren. Hoe heeft er zo’n haat in die jongens kunnen sluipen dat ze al schreeuwend, lachend en grappen makend 13 mensen hebben vermoord? En hoe lagen de onderlinge machtsverhoudingen? Wie was de leider en wie de volger? Terugkijkend hebben de jongens zoveel signalen afgegeven over hun voornemen, maar niemand nam ze serieus. De ouders van de jongens werden compleet verrast door de daden van hun zoons. Hoe goed ken je je kinderen eigenlijk?
Dit boek zal me voorlopig niet loslaten.

Adam Kahane – Power & Love

powerloveKahane schrijft vanuit zijn ervaringen met veranderingstrajecten over de noodzakelijke combinatie van macht en liefde. Macht in de zin van macht uitoefenen tot het bereiken van resultaten en liefde als het bijeenbrengen tot een geheel van wat gescheiden is.
Een boeiend boek over innerlijke worsteling tussen de twee paden. Het een kan niet zonder het ander. Het combineren van de twee is als leren lopen: rechts – links, power – love.
De meesten van ons zijn bekwamer in het een dan het ander. Volgens Kahane is het de uitdaging je zwakkere kant uit te nodigen en te ontwikkelen. Ik denk dat hij gelijk heeft maar tegelijkertijd denk ik dat je in communities ook de sterkten in de groep kunt combineren tot een gezamenlijke looppas. Als je jezelf maar niet ontslaat van je eigen zoektocht naar een betere balans tussen macht en liefde.
Leest heel soepel. Aanrader voor veranderaars.

Jan Brokken – De vergelding

vergeldingHet dorp Rhoon ten zuidwesten van Rotterdam kent een pijnlijke oorlogsgeschiedenis. De schrijver Jan Brokken komt er vandaan en doen in dit boek verslag van zijn onderzoek – samen met Bert Euser – naar de vergelding van een ‘sabotageactie’ die op 10 oktober 1944 plaatsvindt bij het dorp.
Het is een indrukwekkend en minutieus verslag waarin Jan Brokken gedoseerd ieder stukje feit en interpretatie blootlegt. Gedoseerd waardoor het boek leest als een spannende roman. Ware het niet dat de werkelijkheid hier zo pijnlijk is, want op 11 oktober 1944 worden in het dorp zeven mannen gefusilleerd en worden huizen in brand gestoken en verwoest. Een boeiend document over de realiteit van oorlog in een Nederlands dorp. Aanrader!

Joan Freeman – Gifted Lives

Joan Freeman heeft 35 jaar lang meer dan 200 kinderen gevolgd op hun reis door het leven. Zowel gewone kinderen als hoogbegaafde kinderen. Omdat ze zo’n lang en uitgebreid onderzoek (testen, regelmatig terugkerende diepte interviews) heeft gedaan, kan ze conclusies trekken over de impact van hoogbegaafdheid op de levens van de betrokkenen. De ondertitel van het boek luidt dan ook: “What happens when giften children grow up”.
In het boek beschrijft ze twintig portretten van opgroeiende kinderen/tieners/volwassenen. Ze schrijft helder en toegankelijk en met een frisse scherpte die haar onderzoeksobjecten en hun opvoeders niet spaart. Ze heeft door de jaren heen vanzelfsprekend met velen van hen een band opgebouwd, maar ik heb het idee dat dat haar objectiviteit niet hindert.
In bijna ieder verhaal belandt ze op een punt (zo rond 12-14 jaar) waarbij ze schrijft “als ik nu gestopt was met mijn onderzoek dan was het verhaal een success story geweest”. Maar Freeman gaat door en maakt zichtbaar hoe verwachtingen en druk invloed hebben op de emotionele gezondheid van hoogbegaafde (jong)volwassenen. Het hangt erg af van de persoonlijkheid van de kinderen of ze hun enorme mogelijkheden ook weten te benutten in het leven. Veel van hen gaan door een crisis voordat ze echt hun weg vinden met de capaciteiten die ze hebben.

Een paar citaten die mij aanspraken:

Hoe mensen omgaan met tegenslag is wezenlijk voor hoe ze omgaan met hun hoogbegaafdheid. (p 5)

Als hoogbegaafd gelabelde kinderen hadden veel vaker emotionele problemen dan niet gelabelde kinderen. (p 10)

Hoogbegaafdheid is niet de oorzaak van emotionele problemen bij hoogbegaafden. De emotionele problemen zijn het gevolg van de reacties van anderen op hun uitzonderlijkheid. (p 22)

Druk om te presteren kan bij hoogbegaafden leiden tot perfectionisme of het alternatief, namelijk je brainpower inhouden omdat dat je populariteit ten goede komt. (p 29)

Wetenschappelijk onderzoek toont aan dat hoogbegaafden niet meer dan anderen last hebben van psychiatrische/ psychologische aandoeningen. Juist het omgekeerde geldt, ze zijn juist heel sterk en goed in staat met moeilijkheden om te gaan. Maar als het mis gaat, als een kind vreemd wil zijn, dan kan hij daar heel effectief in zijn als hij hoogbegaafd is. (p 45)

Voor ouders is het koorddansen om hoogbegaafden op te voeden. Een groot deel van de problemen wordt veroorzaakt door gebrek aan communicatie, vooral als het probleem van te hoge druk op het kind niet wordt gezien/ erkend. (p 60)

Verveling op school, daarover klagen ouders meer dan de kinderen zelf. Verveling heeft meestal twee oorzaken:
– problemen thuis waardoor ze psychologische verwarring ervaren en zich moeilijker kunnen concentreren;
– anders denken dan de school van hen verwacht. Ze hebben een levendige originele brein. Hun frisse/andere benadering wordt terzijde geschoven door school. (p 109-110)

Onderpresteren is veelvoorkomend. Het verminderen van een kind’s eigenwaarde, het stereotyperen van een genderrol of negatieve sociale houding kunnen allemaal bijdragen aan een beperking van de ontwikkeling van een kind. (p 290)

Hoogbegaafden zijn beter uitgerust om om te gaan met de ‘slings and arrows of outrageous fortune’ (Hamlet). Uit het onderzoek bleek juist de buitengewone kracht van hoogbegaafden en getalenteerden om te gaan met problematische opvoeding, plotselinge veranderingen in het leven, fysieke beperkingen, constante put-downs, valse verwachtingen, armoede, gebruikt worden in het voordeel van anderen en zo voort. (p 296)

Niels Roemen & Fanny Koerts – Durftevragen

Soepel lezend toegankelijk boek over het fenomeen Durftevragen. Ik heb het in één ruk (treinreis) uitgelezen en was vooral blij met de maatschappijvisie die in het boek verweven zit.
Laatst verzuchtte ik eens dat mijn eerste daad als leider van de wereld zou zijn: het afschaffen van patenten. En voilà, dat staat hier dus ook. Wat zou dat een hoop verlichting aan de wereld opleveren, als ontdekkingen en kennis gemeengoed zouden zijn. Maar zo ver is het nog niet met de wereld en met mijn ambities om wereldleider te worden…
Ondertussen realiseert de Durftevragen-beweging gewoon stappen in deze richting, dia alle support verdienen. Doel is het benutten van sociale overwaarde. Elkaar vragen stellen, elkaar antwoorden geven, elkaar adviseren, elkaar helpen. Het concept is zo simpel!
Een boek om blij van te worden en dus een aanrader!

Mindmap van het boek door David Rudolf Bakker.

Jacqueline Lucas – Ongekend Hoogbegaafd

In 13 portretten van hoogbegaafden geeft Jacqueline Lucas een inkijk in hun levens. Kenmerkend is wel dat bijna al hun schoolcarrières moeizaam zijn geweest. Van haast autistisch terugtrekgedrag tot heel sociaal gezellig lanterfanten, maar niet echt leren leren. Veel hoogbegaafden voelen zich zo onbegrepen dat ze sterk aan zichzelf gaan twijfelen. “Ben ik wel normaal?”, “Snap ik het nu niet, of de anderen?” en “Laat maar, ik regel het wel zoals het mij uitkomt”. In het boek komt ook veel eenzaamheid voor, inclusief echtscheidingen. Ook op het werk kan hoogbegaafdheid niet altijd tot volle wasdom komen. Bijvoorbeeld een hoogleraar die zijn hoogbegaafde AIO zegt te stoppen met zijn onderzoek omdat wat hij doet zo moeilijk is dat zijn collega’s het niet zouden begrijpen…
Gelukkig ontstaan er ook relaties die wel werken. Tussen hoogbegaafden bijvoorbeeld die elkaar bij Vereniging Mensa ontmoeten en zich (eindelijk) begrepen voelen. Het mooie van het boek vind ik de innerlijke kracht van de geportretteerden om uit de lastige situaties omhoog te klimmen. Soms komt er een dikke vette crisis aan te pas, maar ze vinden een pad in het leven waarop ze hun talenten kwijt kunnen.
Omdat ik mijn coachingspraktijk ook expliciet opstel voor hoogbegaafden, lees ik veel over het onderwerp. Dit boek vind ik bovengemiddeld inspirerend omdat je een inkijkje gegund is in hun levens en daar kan een theoretische verhandeling nooit aan tippen. Aanrader!